11:47 - 17.06.2026
17 iyun, Fineko/abc.az. Qlobal bazarlarda neft qiymətləri son 3 ayın ən aşağı səviyyələrinə yaxın seyr etməkdədir. Buna səbəb Vaşinqton və Tehran arasında Hürmüz boğazının açılmasını nəzərdə tutan saziş fonunda bazara yeni böyük xam neft həcmlərinin daxil olacağı gözləntisidir.
ABC.AZ xəbər verir ki, "Brent" markalı neft son 4 gündə 15% dəyər itirərək bu ilin ən uzunmüddətli düşüş seriyasını yaşayıb və hazırda 79 dollar ətrafında qərarlaşıb. ABŞ-ın WTI nefti isə 76 dollar civarında ticarət olunur. Bu həftənin cümə günü imzalanması gözlənilən müvəqqəti saziş İrana öz neftini dərhal satmaq hüququ daxil olmaqla, geniş maliyyə güzəştləri vəd edir.
Məlum olan 14 maddəlik taslak sənədin əsas detalları və ekspert rəyləri:
Qarşılıqlı öhdəliklər və Hürmüz şərtləri: Sənədə əsasən İran kommersiya gəmilərinin boğazdan təhlükəsiz keçidinə zəmanət verir, ABŞ isə Hürmüz üzərindəki məhdudiyyətləri ləğv edir. Qeyd edək ki, bu strateji su yolu normal dövrlərdə dünya neft tədarükünün təxminən beşdə birini (20%) təmin edir.
Sanksiyaların götürülməsi: ABŞ İranın xam neft, neft-kimya və onların törəmə məhsullarının ixracına tətbiq etdiyi qadağalara dair geniş güzəştlər (muafiyətlər) tətbiq edəcək. Bura bankçılıq, sığorta və nəqliyyat xidmətləri də daxildir. Sazişdən sonra müharibəni rəsmən bitirmək və nüvə proqramını məhdudlaşdırmaq üçün 60 günlük rəsmi danışıqlar başlayacaq.
Logistikanın ləngimə riski: "BOK Financial Securities" rəsmisi Denis Kisler bildirib ki, ilk həftələrdə ABŞ hərbi donanmasının gəmiləri müşayiət etməsi və minalardan təmizləmə prosesi dəniz nəqliyyatının sürətini müvəqqəti azalda bilər. Lakin fyuçers bazarları artıq neft axınının bərpasını tam qiymətləndirib.
