Yanvardan bəri dolların dəyəri ticarət göstəricilərinə görə 7% ucuzlaşıb

10:31 - 15.09.2025

15 sentyabr, Fineko/abc.az. Çin rəhbərliyi tarixi fürsətin qapıda olduğunu düşünür.

ABC.AZ xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Trampın qeyri-sabit ticarət siyasəti, böyük büdcə kəsiri və Federal Ehtiyat Sisteminin müstəqilliyinə yönəlmiş təhdidlər dolların mövqeyini ciddi şəkildə zəiflədə bilər.

Yanvardan bəri dolların dəyəri ticarət göstəricilərinə görə 7% ucuzlaşıb ki, bu da 1973-cü ildən bəri ən pis başlanğıc sayılır. Əksinə, ciddi şəkildə tənzimlənən Çin valyutası — yuan, noyabrda Tramp yenidən seçildikdən sonra ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Xarici investorlar da buna diqqət yetirir. Bir çox hökumətlər kimi onlar da dollara alternativ axtarışındadır.

Bu maraq yeni deyil. Eləcə də, Çinin yuanı beynəlmiləlləşdirmək arzusu. İlk addımlar 2009-cu ildə atılmışdı və bu, kapital axınlarına nəzarətin yumşaldılması ilə nəticələndi. Amma 2015-ci ildə fond bazarının çökməsi və milli valyutanın devalvasiyası kütləvi kapital qaçışı yaratdı. Bu isə yenidən sərt nəzarəti gündəmə gətirdi və yuanın beynəlxalq genişlənməsini dayandırdı. Bu dəfə rəsmilər həm davamlı irəliləyiş əldə etməyə, həm də kapital axınlarına ciddi nəzarəti qorumağa çalışırdılar.

Çin rəhbərləri düşünürlər ki, yuanın dünyada qəbul olunması ixracatçıları dolların məzənnə dəyişkənliyindən qoruyacaq və ABŞ-ın maliyyə sanksiyaları riskini azaldacaq. Bəzi rəsmilər ümid edirlər ki, xarici şirkətlər və investorlar dövlətin sərt nəzarətini görməzlikdən gələcək, hətta yuanı investisiya aləti kimi qəbul edəcəklər. Son illərdə bu istiqamətdə irəliləyişlər nəzərəçarpan dərəcədədir: hesab-fakturalarda və xarici kreditləşmədə yuanın payı artıb, dollarla bağlı olmayan maliyyə infrastrukturunun inkişafı isə diqqət çəkib. Bununla belə, indi xarici investorların yuanı seçməsi üçün daha güclü stimullar lazımdır.