15:25 - 22.06.2026

---

22 iyun, Fineko/abc.az. ABŞ və İran arasında müvəqqəti sülh sazişinin imzalanması və Hörmüz boğazından neft sevkiyatının bərpası fonunda Çinə satılan İran xam neftinin qiymətində tətbiq edilən endirimlərin həcmi kəskin şəkildə böyüyüb.

ABC.AZ "Bloomberg" və "Kpler" analitik mərkəzlərinin məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, treyderlər iyul ayında çatdırılacaq İranın yüngül xam neftinin (Iranian Light) hər barreli üçün "Brent" etalonuna nəzərən 2,50 dollardan 5 dollara qədər endirim təklif edirlər. Sazişdən əvvəl bu endirim cəmi 1 dollar civarında idi.

Xəbərin əsas makroiqtisadi və logistik markerləri:

•      Dəniz blokadasının qaldırılması və ixracın sıçrayışı: ABŞ-ın dəniz blokadasının aradan qaldırılmasından sonra təxminən 6 həftəlik fasilə bitib və İranın əsas ixrac terminalı olan Xark adasında yükləmələrə yenidən başlanılıb. Son günlərdə Çabahardan ümumilikdə 20 milyon barrel neft daşıyan ən azı 11 tanker yola düşüb. Hazırda Fars körfəzi və ətraf sularda ümumilikdə 121 milyon barrel İran nefti gəmilərdə gözləyir ki, bunun da dörddə biri Çin və Sinqapur sahillərindədir.

•      Çin bazarı və sanksiya ehtiyatlılığı: İran neftinin təxminən 90%-i Çinə ixrac olunur. Lakin ABŞ sanksiyalarından yayınmaq üçün bu yüklər sənədlərdə əsasən "Malezya mənşəli" kimi qeyd olunur. Buna görə də rəsmi Pekin 2022-ci ildən bəri kağız üzərində İrandan neft idxal etmir. Digər tərəfdən, Çinin müstəqil neft emalı zavodlarının alım marağı istehsal məhdudiyyətləri səbəbindən hələ də aşağıdır. Eyni zamanda, ABŞ-ın "Hengli Petrochemical" şirkətinin törəmə strukturuna İran nefti ilə bağlı tətbiq etdiyi sanksiyalar çinli alıcılar arasında ehtiyatlılığı artırıb.