21:21 - 15.06.2026
15 iyun, Fineko/abc.az. Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen və Aİ Şurasının sədri Antonio Koşta Fransada keçirilən G7 Zirvəsi çərçivəsində birgə mətbuat konfransı təşkil ediblər. Fon der Lyayen ABŞ və İran arasında əldə olunmuş müvəqqəti mutabakata baxmayaraq, rəsmi Tehranın davranışı etibarlı şəkildə dəyişməyənə qədər Aİ sanksiyalarının qüvvədə qalacağını bəyan edib.
ABC.AZ konfransın materiallarına istinadən sammitin əsas iqtisadi və geosiyasi tezislərini təqdim edir:
İran sanksiyaları və Hörmüz asılılığı: Komissiya sədri qeyd edib ki, insan haqları və kütləvi qırğın silahları ilə bağlı tətbiq edilən sanksiyaların ləğvi üçün sahədə real dəyişiklik olmalıdır. O, ABŞ-İran mutabakatını alqışlasa da, Livan böhranı fonunda daimi sülhün qeyri-mümkün olduğunu və Hörmüz boğazından daşınma asılılığını azaltmaq üçün alternativ ixrac marşrutlarının qurulacağını bildirib.
Fransa ilə 15 milyard avroluq müdafiə krediti: Fransa ilə birgə "Avropa Təhlükəsizlik Fəaliyyəti (SAFE)" proqramı çərçivəsində müdafiə layihələrinin maliyyələşdirilməsi üçün 15 milyard avro həcmində kredit sazişi imzalanacaq.
Çin ilə rekord ticarət kəsiri: 2025-ci ilin dönüş nöqtəsi olduğunu deyən rəhbər, ilk dəfə olaraq bütün Aİ ölkələrinin Çinə qarşı xarici ticarət kəsiri verdiyini və bu rəqəmin rekord həddə – 360 milyard avroya çatdığını vurğulayıb. Aİ ticarətdə riskləri azaltmaq üçün daxili bazarı qoruyacaq və kritik xammallarda Çindən birtərəfli asılılığı aradan qaldıracaq.
Süni intellekt və sosial media məhdudiyyətləri: Frontier (öncü) süni intellekt modellərinin risklərinin birgə test edilməsi qərara alınıb. Həmçinin, uşaqların qorunması məqsədilə texnologiya şirkətlərinə qarşı tələblər sərtləşdirilir və gənclərin sosial medyaya çıxışının yaş baxımından gecikdirilməsi təklifi getdikcə güclənir.
