21:39 - 17.06.2026
17 iyun, Fineko/abc.az. Avropa İttifaqı (Aİ) ilə Fransa arasında Avropa Təhlükəsizlik Fəaliyyəti (SAFE) mexanizmi çərçivəsində təxminən 15,09 milyard avro dəyərində nəhəng kredit müqaviləsi imzalanıb. Ayrılan maliyyə vəsaiti Avropa müdafiə sənayesinin gücləndirilməsi, birgə satınalmalar və strateji hərbi layihələrin dəstəklənməsi məqsədilə istifadə olunacaq.
ABC.AZ xəbər verir ki, imzalama mərasimi Fransanın paytaxtı Parisdə keçirilən və qitənin ən nüfuzlu hərbi sərgilərindən biri olan "Eurosatory 2026" çərçivəsində baş tutub.
Xəbərin əsas iqtisadi və sənaye detalları:
Maliyyələşmənin həcmi və ilkin ödəniş: Aİ Komissiyasının müdafiə üzrə məsul üzvü Andrius Kubilius bildirib ki, Fransa üçün nəzərdə tutulan 15,09 milyard avroluq kreditin 2,26 milyard avroluq hissəsi ölkəyə ilkin maliyyələşdirmə (avans) olaraq qısa müddətdə köçürüləcək. SAFE proqramı çərçivəsində Avropa miqyasında ümumilikdə 150 milyard avroluq kredit portfeli idarə olunur və analoji qərarlar artıq Polşa, İtaliya, İspaniya, Finlandiya da daxil olmaqla 16 digər ittifaq ölkəsi üçün də təsdiqlənib.
SAFE mexanizminin yaradılma səbəbi: Ukraynadakı müharibə, Rusiyadan gələn təhdidlər və ABŞ-da Donald Tramp administrasiyasının NATO üzərinə qoyduğu hərbi xərc təzyiqləri fonunda formalaşdırılan bu mexanizm 29 may 2025-ci ildə qüvvəyə minib və "Müdafiədə 2030" hədəflərinin əsas iqtisadi rıçaqıdır.
Üçüncü ölkələr və Azərbaycan üçün vacib şərt: Mexanizm çərçivəsində Aİ-yə namizəd ölkələr və müdafiə tərəfdaşlığı sazişi olan dövlətlər də birgə satınalma layihələrinə qatıla bilər. Lakin proqram daxilində istehsal olunacaq hərbi məhsulların komponentlərinin ümumi dəyərinin ən azı 65%-i mütləq şəkildə Aİ ölkələri, Ukrayna, Norveç, İslandiya və ya Lihtenşteyndən təmin edilməlidir.
