19:16 - 12.06.2026

---

12 iyun, Fineko/abc.az. ABŞ və İran regional hərbi gərginliyi azaltmaq və daxili enerji bazarlarına ciddi təsir göstərən Hürmüz boğazını yenidən naviqasiyaya açmaq üçün keçici anlaşma (Anlaşma Memorandumu) imzalamağa yaxındır. Sənədin iyunun 14-ü bazar günü Cenevrədə imzalanması gözlənilir.

ABC.AZ "Bloomberg" agentliyinə istinadən xəbər verir ki, bu diplomatik yaxınlaşma iyunun 15–17-də Fransada keçiriləcək G7 (Böyük Yeddilik) liderlərinin sammiti ərəfəsinə təsadüf edir.

Xəbərin əsas təfərrüatları:

• Keçici memorandum və 60 günlük çərçivə: Səlahiyyətli mənbələrin bildirdiyinə görə, bu, yekun sülh sazişi deyil, 60 günlük ətraflı danışıqların başlanğıcını qoyan çərçivə sənədidir. Razılaşmaya əsasən, İran Hürmüz boğazını minalardan təmizləyərək ticarət gəmilərinin keçidini təmin etməli, qarşılığında isə ABŞ İran limanlarının dəniz blokadasını qismən qaldırmalı və dondurulmuş bəzi aktivləri sərbəst buraxmalıdır. Anlaşmada İranın uranın zənginləşdirilməsini dayandırması və nüvə obyektlərini tam nəzarətə açması da nəzərdə tutulur.

• Trampın gözlənilməz qərarı və İsrailin təəccübü: ABŞ Prezidenti Donald Tramp rəsmi bəyanatında danışıqların ən yüksək səviyyəyə çatdığını və İranın dini lideri tərəfindən təsdiqlənmə mərhələsində olduğunu bildirib. Bu səbəbdən Tramp iyunun 11-nə planlaşdırılan "çox sərt" hərbi zərbə və bombalama əmrini son anda ləğv etdiyini açıqlayıb. ABŞ mediası bu addımın İsrail rəhbərliyində "çaşqınlıq və təəccüblə" qarşılandığını yazır.

• İran tərəfinin ehtiyatlı mövqeyi: İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü bu gün verdiyi açıqlamada hələlik yekun nəticəyə gəlmədiklərini, lakin son günlərdə müsbət irəliləyişlərin qeydə alındığını bildirib.

Prezident Tramp imza mərasimində şəxsən iştirak etməyəcəyini, ABŞ-ı vitse-prezident Ceyms Devid Vens (JD Vance) və xüsusi elçi Stiv Vitkoffun təmsil edəcəyini vurğulayıb.