09:56 - 25.09.2026

---

25 sentyabr, Fineko/abc.az. İlk dəfə 2016-cı ildə "Avropa Qran Prisi" adı altında Bakı şəhər halqasına ayaq basan Formula 1 yarışı artıq 10-cu dəfədir ki, paytaxt küçələrində keçirilir.

Onillik bir dövrü geridə qoyarkən Formula 1-in Azərbaycan iqtisadiyyatına verdiyi töhfələr, xərclənən vəsaitlər, turizmə təsiri və brend dəyəri yenidən diqqət mərkəzinə gəlir.

Formula 1 yarışlarının maliyyə tərəfi iki əsas istiqamətə bölünür: birbaşa gəlirlər (bilet satışı, yerli sponsorluqlar) və dolayı (vasitəli) gəlirlər (otelçilik, ictimai iaşə, nəqliyyat, xidmət sektoru və xarici valyuta axını). International Auditing Firm PricewaterhouseCoopers (PwC) tərəfindən aparılan rəsmi araşdırmaya əsasən, ilk 4 yarış (2016 Avropa Qran Prisi, 2017–2019 Azərbaycan Qran Prisi) ölkə iqtisadiyyatına ümumilikdə 506.3 milyon dollar birbaşa və dolayı gəlir gətirmişdir.

İqtisadi təhlillərə və ekspert qiymətləndirmələrinə görə, yarışların ölkəyə illik ümumi (birbaşa və dolayı) iqtisadi töhfəsi orta hesabla 100 milyon dolları ötür. Bunun illik 20–30 milyon dolları sırf turizm, otelçilik və restoran sektorunun payına düşür.

Ev sahibi ölkə kimi Azərbaycanın da müəyyən öhdəlikləri və xərcləri mövcuddur. Formula 1 Group-a ödənilən illik lisenziya haqqı müqavilədən asılı olaraq təxminən 40–50 milyon dollar civarındadır. İnframatris və təşkilati xərclərə məhəllələrin bağlaması, beton sədlərin (tribuna) quraşdırılması, Bakı Şəhər Halqasının yenilənməsi, logistika və təhlükəsizlik xərcləri də daxildir.

İqtisadçıların fikrincə, təkcə bilet satışından əldə olunan birbaşa gəlir təşkilati xərcləri tam örtməsə də, sözügedən dövr ərzində əldə edilən dolayı mənfəət, xarici valyuta daxilolmaları və reklam dəyəri xərcləri dəfələrlə üstələyir.

Formula 1 həm də bir "qazanma mexanizmi" və şəhər iqtisadiyyatını canlandıran katalizatordur.

10 il ərzində Qran Pri üçün Bakıya gələn xarici azarkeşlərin və media nümayəndələrinin sayında ilbəil ciddi artım müşahidə olunub. İlk illərdə xarici azarkeşlərin sayı orta hesabla 8–10 min nəfər civarında dəyişirdisə, pandemiyadan sonra, 2023 və 2024-cü illərdə yarışa gələn xarici turistlərin sayı artaraq 14 min nəfərə çatmışdı. Yubiley xarakterli 10-cu Azərbaycan Qran Prisində isə turist sayı rekord həddə çataraq 16 min nəfərdən çox təşkil etdi. Formula 1 dövründə xarici qonaqların ortalama qalma müddəti 4–5 gecə, bir turistin ortalama xərcləməsi isə 2 000 – 2 200 dollar arasında qiymətləndirilir. Turistlər tərəfindən kart əməliyyatları və nağd xərcləmələr ticarət, ictimai iaşə və lyuks-turizm sektoruna milyonlarla manat sərbəst vəsait daxil edir.

Pul ilə ölçülməsi çətin olan, lakin ölkə üçün ən böyük mənfəətlərdən biri ölkənin xəritədəki yerini və brend dəyərini möhkəmləndirməkdir. Bakı küçələrində keçirilən yarış hər il 1.5 milyarddan çox ümumi qlobal auditoriyaya canlı yayımlanır. İçərişəhər, Qız Qalası və Dənizkənarı Bulvarın kadrda yer alması Azərbaycanın turist xəritəsində mühüm istiqamət kimi tanınmasında böyük rola malikdir. 10 illik təcrübə göstərir ki, Formula 1 yarışları Azərbaycan üçün sırf 3 günlük idman şousu deyil, həm də iqtisadi-turizm layihəsidir. Xərclənən büdcəyə qarşı ölkəyə daxil olan yüz milyonlarla dollar vasitəli gəlir, dolan mehmanxanalar, canlanan restoranlar və Bakının qlobal brendinə çevrilməsi bu 10 illik investisiyanın özünü doğrultduğunu sübut edir.

Müəllif: Elmir Muradov