17:00 - 13.06.2026

---

13 iyun, Fineko/abc.az. ABŞ-ın süni intellekt nəhəngi "Anthropic" federal hökumətin milli təhlükəsizlik əsaslandırması ilə tətbiq etdiyi ixrac qadağasından sonra ən son modelləri olan "Fable 5" və "Mythos 5"-ə girişi tamamilə dayandırdığını elan edib.

ABC.AZ xəbər verir ki, ABŞ Ticarət Naziri Hovard Lutnik tərəfindən göndərilən təlimatda, şirkət işçiləri də daxil olmaqla xarici ölkə vətəndaşlarının bu modellərdən istifadəsi qadağan edilib. Şirkət isə hüquqi uyğunluğu təmin etmək üçün sözügedən modelləri bütün müştərilər üçün qlobal miqyasda söndürmək məcburiyyətində qalıb.

Böhranın pərdəarxası: "Anthropic"in Pentaqona imtinası Hökumət modellərin kibertəhlükəsizlik zirehinin qırıla biləcəyini (jailbreak) iddia etsə də, əsl gərginliyin kökündə şirkətin öz texnologiyasını hərbi məqsədlərə vermək istəməməsi dayanır.

Hökumət ilə "Anthropic" arasındakı qarşıdurmanın xronologiyası:

• 24 Fevral 2026: ABŞ Müdafiə Naziri Pit Hegset "Anthropic" şirkətinə ültimatum verərək, "Claude" modelinin kütləvi daxili nəzarət və tam otonom silahlarda istifadəsinə icazə verməsini tələb etdi. Şirkət isə insan haqları və təhlükəsizlik səbəbindən bunu rədd etdi.

• 27 Fevral 2026: ABŞ Prezidenti Donald Tramp bütün federal qurumlara "Anthropic" texnologiyasının istifadəsini dərhal dayandırmaq barədə rəsmi fərman imzaladı.

• 6 Mart 2026: Pentaqon hərbi şərtləri qəbul etməyən şirkəti "tədarük zənciri üçün riskli" elan edərək qara siyahıya saldı.

• 9 Mart 2026: "Anthropic" ABŞ hökumətinə qarşı iki məhkəmə iddiası qaldıraraq, Pentaqonun süni intellekt təhlükəsizliyi ilə bağlı prinsipial mövqeyinə görə şirkətdən qanunsuz olaraq qisas aldığını bəyan etdi.

Ekspertlərin fikrincə, bu qərar ABŞ-ın süni intellekt sektorunda dövlət tənzimləmələrinin ən sərt və birbaşa müdaxiləsi kimi tarixə düşüb.