19:39 - 7.07.2026

---

7 iyul, Fineko/abc.az. Elmi jurnal "Nature"-da dərc olunan araşdırmaya görə, dünyada ən zəngin və ən çox istehlak edən 10%-lik qrupun ətraf mühitə vurduğu zərərin illik ümumi maliyyə faturası 1,7 trilyon ilə 5,7 trilyon dollar arasında dəyişir. Bu, adambaşına ən az 2 300, ən çox isə 7 500 dollar ekoloji ziyan deməkdir.

Ölkələr üzrə bərabərsizlik və əsas göstəricilər:

• ABŞ və Hindistan müqayisəsi: ABŞ-də ən çox istehlak edən 10%-lik kəsimin ekoloji faturası adambaşına 19 min ilə 63 min dollar (gəlirlərinin 6-20%-i) təşkil etdiyi halda, Hindistanda bu rəqəm cəmi 410-1400 dollar arasındadır. Ən çox istehlak edən bu qrupun 60%-dən çoxu ABŞ və Aİ-də, yalnız 2%-i isə Hindistanda yaşayır.

• Ən böyük zərər sahələri: Qlobal ekoloji faturanın 47-56%-ni bioloji müxtəlifliyin itirilməsi, 36-45%-ni isə iqlim dəyişikliyinin yaratdığı fəsadlar təşkil edir.

• Maliyyə hədəfləri ilə müqayisə: Təkcə ABŞ-nin ekoloji ziyanı, COP30-da qərara alınan "2035-ci ilə qədər iqlim fəaliyyəti üçün illik 993 milyard dollar toplamaq" hədəfini belə üstələyir.

Təklif: Araşdırmada qeyd olunur ki, iqlim investisiyalarını ən zəngin 1%-lik kəsimə tətbiq ediləcək xüsusi "sərvət vergisi" ilə maliyyələşdirmək həm varidat bərabərsizliyini, həm də aztəminatlı icmaların üzərinə düşən iqlim fəsadları yükünü azalda bilər.